دکوپاژ فیلم چیست؟

دکوپاژ (Decoupage) فیلم یعنی چی؟

دکوپاژ یعنی تقطیع یا برش فنی ، دکوپاژ فیلم نامه وظیفه اصلی کارگردان محسوب میشه که باید در مورد جانمایی دوربین در صحنه ، اندازه قاب ها ، زاویه دوربین ، حرکت دوربین ، تعداد پلان ها ، نوع نورپردازی و حتی صداهایی که باید در صحنه تولید بشه مانند صدای پنکه ، زنگ تلفن و یا گریه بچه تصمیم گیری کنه. دکوپاژ نیمی از وظایف یک کارگردان محسوب میشه و باید قبل از فیلم برداری انجام بشه.

برای دکوپاژ ، کارگردان باید شناخت کافی از لوکیشن ها و فیلمنامه خودش داشته باشه و از همه مهمتر داشتن تخیل و تحلیل ذهنی بصری قوی برای تصمیم گیری در مورد نوع تصویربرداری که میتونه دوربین روی دست یا روی سه پایه، ثابت باشه میتونه حرکت تراولینگ یا استفاده از ابزارات و تجهیزات حرکتی برای ضبط صحنه ای که در فیلمنامه مشخص شده باشه .

بعضی از کارگردان ها اعتقادی به دکوپاژ فیلم نامه قبل از فیلمبرداری ندارن و موقع فیلمبرداری در لحظه تصمیم به دکوپاژ میگیرن که این امر مستلزم تجربه و قدرت تدوین ذهنی بالا نسبت به همه موارد صحنه رو می طلبه که من خودم مورد اول یعنی دکوپاژقبل از فیلمبرداری رو بیشتر می پسندم ولی نوع دوم دکوپاژ کردن رو هم تجربه داشتم.

پس شد دو نوع دکوپاژ:

1- دکوپاژ فیلم نامه قبل از فیلمبرداری
2- دکوپاژ فیلم نامه در لحظه و سر صحنه فیلمبرداری
نکته ای که در نوع دوم دکوپاژ کردن میتونه دردسرساز بشه اینه که کارگردان اگه برای خودش یک دستیار تعریف کرده باشه ، دستیار کارگردان قبل فیلمبرداری هیچ آمادگی از چگونگی تعریف نماها و ضرب آهنگ فیلم نداره و شاید عوامل هم برای تشریح یک صحنه دچار سردرگمی و اتلاف وقت بشن و باعث این بشه که زمان بیشتری رو هدر بدن.

خب نحوه دکوپاژ کردن به چه صورت میتونه باشه؟

دکوپاژ فیلم نامه برای هر ژانری متفاوته و نوع تقطیع کردن نماها به سلیقه بصری و سبک تصویری کارگردان برمیگرده برخی از کارگردان ها معتقد به برداشت های بلند و بدون کات هستن که دلیل این نوع برداشت ها بخاطر اینه که میخوان بیننده بهتر متوجه اتفاقات صحنه بشه و خودشو در عالم واقعیت بیشتر به فیلم نزدیک کنه در این سبک دکوپاژ تمام عوامل از تصویربردار ، نورپرداز ، صدابردار و بازیگران باید کاملا حرفه ای و مسلط به صحنه باشن ، نمونه این سبک دکوپاژو میتونم فیلم 1917 رو برای دیدن بهتون پیشنهاد بدم

سبک دوم دکوپاژ:

در این سبک دکوپاژ بالا بردن ضرب آهنگ فیلم با تقطیع کردن نماها و فیلمبرداری از زوایای بیشتری صورت میگیره ، این روش در فیلم هیجانی ، اکشن ، ترسناک و جنگی روش مناسبی برای القای حس بیشتر ترس و استرس به بیننده میتونه باشه من خودم اعتقاد دارم وقتی یک فیلم دیالوگ محوره بهتره که میزانسن و تعداد نماها بیشتر و کوتاه تر بشه و یا در صورت امکان از تجهیزات حرکتی مانند ریل و کرین استفاده بشه تا بیننده تنوع تصویری بیشتری رو ببینه در واقع چشم بیننده از نماهای تکراری خسته نشه ، در مورد چگونگی تعریف نماها من در مقاله قبلیم توضیح دادم که میتونین با مراجعه به این لینک مطالعه کنید: معرفی قاب بندی سینمایی با توجه به محل جانمایی دوربین

حالا قبل از دکوپاژ فیلمنامه بهتره از خودت چندتا سوال بپرسی :

بعداز پیدا کردن جواب و شناخت بصری سکانس های مورد نظر با پیروی از لوکیشن ، میزانسن ، احساسات بازیگرت و قدرت تخیل ذهنت شروع به یادداشت برداری و در صورت امکان یک استوری برد برای نماهات تعریف میکنی

خب بازیگر من در حال راه رفتنه یا ثابت ایستاده ؟ چه لباسی به تن داره؟ در چه موقعیتی ایستاده یا نشسته؟ اکسسوار (وسایل صحنه) اولویت دارن یا نه ؟ نمای شب داریم یا روز ؟ بارونی باشه یا آفتابی؟ و ...

جانمایی دوربین

حالا رسیدیم به مهمترین بخش دکوپاژ یعنی جانمایی دوربین که بستگی به درک درست کارگردان از فیلم نامه با در نظر گرفتن موقعیت و احساسات روحی کاراکتر داره که اول باید حرکت بازیگراتو (میزانسن) بروی صحنه مشخص کنی و بعد نوع حرکت دوربین که آیا قاب ثابت بگیره یا برای جابجایی دوربین پن بزنه و یا با تراولینگ جابجا بشه و اگر سکانسی نیاز به آمبیانس (صدای محیط) خاصی داره و یا در صحنه ای جلوه های ویژه نیاز داره انجام بشه رو یادداشت برداری میکنی

خب وقت تعریف پلان هاست

یک سکانس از چند پلان تشکیل میشه که در بیشتر مواقع پلان اول میتونه نمای عمومی شهر یا موقعیت مکانی بازیگر باشه که نیاز به توضیح زیادی نیست. پلان های بعدی رو طبق تعداد بازیگرهات مشخص میکنی که آیا نماهات دونفره باشه یا تکنفره، مثلا در یک سکانس تو چهار کاراکتر داری که سه کاراکتر از دو طرف به هم نزدیک میشوند، دونفر باهم از یک طرف(کامبیز و نادر ) کیفی در دست دارن و نفری از طرف دیگر(رضا) وارد صحنه میشن و یک رفتگر شهرداری در پس زمینه مشغول جارو زدن هستش

حالا میتونی پلان هاتو اینجوری تعریف کنی :

پلان 1: نمای فول شات از ورود بازیگران به صحنه تا رسیدن به هم و احوال پرسی

پلان 2 : نمای دو نفره (کامبیز و نادر) اور شولدر مدیوم شات

پلان 3 : نمای مدیوم شات نگاه رفتگر به این سه نفر
پلان 4 : نمای کلوزآپ (رضا) که نگاهی به کیف میاندازد
پلان 5 : نمای دید بازیگر (pov) رضا به کیف
پلان 6 : نمای نی شات از رد و بدل کردن کیف

(برای شناخت نماهای گفته شده بروی اسم آن ها کلیک کنید یا به لینک های زیر مراجعه کنید)

نما و قاب بندی در سینما و تلویزیون

انواع نما در فیلمبردای
نکته : در دکوپاژ فیلم نامه روش ثابت و استانداردی وجود نداره و این شما هستی که برای دکوپاژت استاندارد تعریف میکنی
دکوپاژ قبل از فیلمبرداری در بیشتر موارد بهتر از دکوپاژ سر صحنه میتونه عمل کنه ، فکر کن یک بازیگر داری که برای هرساعتی مبلغ زیادی دستمزد میگیره و فقط دو روز به شما وقت داده برای ضبط تصاویرش

خب حالا باید چیکار کرد؟
بهترین کار رج زدن فیلم نامست

رج زدن چیه؟

علامت گذاری صحنه های خاص و دکوپاژ کردن خارج از نوبت سکانس های یک بازیگر و فیلمبرداری پشت سر هم نقش این کاراکتر که به هردلیلی مجبور به ترک زودتر پروژه هستش رو بهش رج زدن میگن که این کار بخاطر پرهزینه بودن بعضی از اماکن و یا تجهیزات بسیار کاربرد داره.

و در پایان یک نمونه از برگ دکوپاژ براتون لینکشو میزارم که میتونید دانلودش کنید

نمونه برگ دکوپاژ

امیدوارم از خوندن این مقاله لذت کافی رو برده باشید.